« ليس من شيعتنا من ملك عشرة آلاف درهم ، إلَّا من أعطى يمينا و شمالا و قدّام و خلف « 1 » - ( 1 ) كسى كه ده هزار درهم دارد از شيعيان ما نيست ، مگر اينكه به صورتهاى گوناگون به مصرفهاى درست برساند » . در پايان بحث در بارهء مقدار ، بار ديگر يادآور مىشويم كه فزونى مجاز مال در نظر اسلام به حدّى مفرط و سنگين نمىرسد . بنا بر اين بر علماى دين و حاكمان مسلمين واجب است كه از مقادير ماليى كه ائمّهء طاهرين « ع » جايز شمرده‌اند ، و از آنچه در لسان ائمّه « ع » ، « كثرت - كثير » محسوب مىشود غافل نشوند و تغافل نورزند ، تا اسلام - بويژه فقه جعفرى - به آن متّهم نشود كه « تكاثر » و سرمايه دارى ستمگرانه را تجويز كرده است . چون اين دين و اولياى آن ، از اين بلاى ساقطكنندهء افراد و تباه كنندهء زندگى انسانها ، و فرسايندهء اجتماعات و حيثيّت آنها ، در همهء زمانها و شرايط مبرّايند . 10 - توضيح يك حديث : از پيامبر اكرم « ص » رسيده است كه فرمود : « كلّ مال لم تؤدّ زكاته فهو كنز ، و إن كان ظاهرا . و كلّ ما أدّيت زكاته فليس بكنز ، و إن كان مدفونا في الأرض « 2 » - ( 2 ) هر مالى كه زكات آن داده نشده باشد كنز است ، هر چند آشكار باشد . و هر چه زكات آن داده شده است كنز نيست هر چند دفن شده در زمين ( دفينه ، گنج ) باشد » . و اينك توضيح آن : 1 - سند آن ضعيف و مرسل است . 2 - اطلاق « آيهء كنز » معارض با آن است . 3 - با احاديثى صريح تأييد نشده است . 4 - احاديث متعدّدى از پيامبر اكرم « ص » و ائمهء طاهرين « ع » رسيده است كه مخالف آن يا در تضاد با آن است ، همچون اين حديث نبوى : « من ترك كنزا مثّل له يوم القيامة شجاعا أقرع له زبيبتان يتبعه و

--> « 1 » « مشكاة الانوار » / 274 ، از سخنان امام صادق « ع » . « 2 » « مجمع البيان » 5 / 26 . در كتاب « وسائل » ( 5 / 16 ) نيز اين حديث - به نقل از كتاب « امالى ابن الشّيخ » آمده است ، ليكن با اختلافى چشمگير در الفاظ .